چرخه قاعدگی ماهیانه در زنان به این صورت است که ترشح هورمون‌ها باعث ضخیم شدن دیواره رحم شده و آن را برای بارداری آماده می‌کند؛ اما در صورتی که حاملگی رخ ندهد، دیواره داخلی رحم دچار ریزش شده و زنان به مدت ۳ تا ۷ روز دچار خونریزی می‌شوند، به این مدت دوره قاعدگی یا پریود گفته می‌شود که با درد و خستگی همراه است.

حمام در دوران قاعدگی

برخی می‌گویند در دوره عادت ماهیانه نباید حمام رفت، زیرا این کار باعث تنبلی تخمدان و ایجاد کیست می‌شود. اما این موضوع به دلایلی که در ادامه بیان می‌شوند کاملا اشتباه است. در ابتدا باید گفت که علت این تصور به زمان‌های گذشته برمی‌گردد. زمانی که مردم حمام شخصی نداشتند مجبور بودند به حمام عمومی بروند، اگر زنی در دوران قاعدگی به حمام عمومی می‌رفت ممکن بود آب خزینه آلوده شود و سایر افراد نتوانند از آب استفاده کنند، علاوه بر این به دلیل عمومی بودن حمام، افراد زیادی به حمام می‌رفتند و به همین دلیل احتمال ابتلا به عفونت زیاد بود. اما امروزه وضعیت با گذشته بسیار متفاوت است و این موضوع که حمام رفتن در دوران پریودی باعث سردی رحم، کیست، نازایی، تنبلی تخمدان، عفونت، خونریزی و درد بیشتر می‌شود، شایعه‌ای بیش نیست و از نظر علمی بی اساس است. حمام رفتن در دوران پریود حتی از زمان‌های دیگر بهتر است، زیرا در این دوران، به دلیل خروج خون از واژن، محیط مناسبی برای رشد میکروب‌ها فراهم می‌شود و باعث افزایش احتمال ابتلا به عفونت می‌شود، اما استحمام در این دوران به بهداشت واژن کمک کرده و از بروز عفونت جلوگیری می‌کند. علاوه بر این، حمام کردن در این دوران باعث آرامش، رفع خستگی و تسکین درد می‌شود؛ اما نباید در وان آب و یا کف حمام بنشینید، یا از دوش واژینال یا شوینده‌های شیمیایی و معطر استفاده کنید، زیرا در دوران قاعدگی به دلیل باز بودن دهانه رحم، احتمال ابتلا به عفونت بسیار زیاد است، بنابراین باید به صورت ایستاده و به طور مرتب در دوران قاعدگی دوش بگیرید. برخی از افراد تصور می‌کنند که فقط در روزهای خاصی از دوره پریود می‌توانند به حمام بروند، اما این گونه نیست. به عبارت دیگر، هیچ تفاوتی نمی‌کند که شما در روز اول پریود، روزهای وسط و یا روز آخر به حمام بروید. از نظر علمی هم رسیدن آب به واژن خطری ندارد، اما شستشوی واژن با آب سرد، ممکن است باعث انقباض رحم و درد بیشتر شود. برخی تصور می‌کنند اگر حمام بروند، خونریزی آن‌ها متوقف می‌شود، اما این گونه نیست. ممکن است بعضی از بانوان در زمان دوش گرفتن خونریزی داشته یا نداشته باشند، اما بعد از دوش گرفتن دوباره دچار خونریزی می‌شوند. ممکن است بعد از حمام، خونریزی به صورت لکه بینی باشد و فرد دچار نگرانی شود، اما باید توجه داشت که لکه‌ها غلیظ تر از خون هستند و میزان خونریزی در طول دوره قاعدگی متفاوت است و به حمام رفتن ربطی ندارد.

نکات بهداشتی در دوران قاعدگی

رعایت نکات زیر در دوران قاعدگی اهمیت زیادی دارد و به سلامتی کمک می‌کند:

• استحمام روزانه و شستن قسمت خارجی واژن با آب و صابون

• تحرک داشتن و انجام ورزش‌های سبکی همچون پیاده روی در این دوران باعث کاهش درد می‌شود

• تعویض مرتب نوار بهداشتی

• مصرف زیاد آب

• خوردن غذاهای مقوی همچون گوشت، ماهی، آجیل و غلات سبوس دار

• استفاده از حوله گرم یا داروهای مسکن برای تسکین درد

• شستشوی واژن با آب ولرم و خشک کردن ناحیه تناسلی با دستمال خشک و تمیز

• تغییرات هورمونی این دوران باعث بروز جوش و آکنه می‌شود، بهتر است صورت را مرتب بشویید و جوش‌های را دستکاری نکنید

• ناحیه تناسلی را از قسمت جلو به سمت عقب بشویید تا دچار عفونت نشوید.

فواید استحمام در دوران قاعدگی

پایان باید گفت که حمام رفتن در دوران قاعدگی نه تنها ضرر ندارد بلکه برای زنان مفید است. در ادامه به فواید استحمام در دوران قاعدگی پرداخته شده است:

• به دلیل پاکیزه شدن بدن، از رشد باکتری و قارچ در کشاله ران و واژن و بروز عفونت جلوگیری می‌کند.

• باعث آرامش و کاهش درد و خستگی می‌شود.

• بوی بد بدن و واژن را از بین می‌برد.

مزایای استحمام در زمان پریودی:

از مزایای حمام کردن در زمان عادت ماهانه می توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱-حمام در پریود علاوه بر رعایت بیشتر بهداشت فردی، باعث رفع خستگی، بهبود روحیه، آرامش و بهبود کیفیت خواب می شود؛

۲-گرفتگی عضلات و کمر درد، از عوارض جانبی ناخوشایند دوران قاعدگی می باشد که استحمام می تواند باعث تسکین این عوارض گردد؛

۳-شستشوی واژن در زمان عادت ماهانه، تاثیر بسزایی در پیشگیری از ابتلا به عفونت واژن دارد.

چه نکاتی را باید حین استحمام در زمان پریودی رعایت کرد؟

همانطور که اشاره شد حمام در پریود هیچ گونه عارضه ای ندارد اما لازم است مواردی را حین انجام این کار در نظر داشته باشید. این موارد عبارتند از:

１-    قبل از خیس شدن بدن، نوار بهداشتی یا تامپون خود را دور بیندازید؛

２-    قبل از اینکه به طور کامل شروع به استحمام کنید، ناحیه تناسلی خود را با آب ولرم بشویید. شستشوی واژن در زمان قاعدگی باعث می شود خون باقیمانده پاک شده و خونی بودن واژن در حین حمام کردن کمتر شود؛

３-    دمای آب را تنظیم کنید، با آب سرد دوش نگیرید زیرا احتمال شروع انقباضات رحمی و بدنبال آن، دردهای شکمی و درد‌های عضلانی افزایش می یابد. آب گرم نیز می تواند جریان خون قاعدگی را افزایش دهد، بنابراین بهتر است با دمای متعادل آب، حمام کنید؛

４-    در هنگام شستشوی واژن در زمان پریود، در مصرف صابون یا اسکراب ها زیاده روی نکنید، چون pH واژن طوری تنظیم شده است که مانع ایجاد عفونت واژن شود؛ صابون می تواند تعادل pH واژن را به هم زده و فرد را در برابر عفونت واژن آسیب پذیر کند. همچنین در هنگام استفاده از صابون باید مراقب باشید که صابون داخل لابیا یا واژن نشود؛

５-    در صورت ابتلا به کم خونی توصیه می شود با آب گرم حمام نکنید، زیرا همانطور که گفته شد آب گرم ممکن است جریان خون عادت ماهانه را افزایش داده و در نتیجه منجر به سرگیجه شما گردد؛

６-     به صورت ایستاده استحمام کنید و حتی المقدور از نشستن در وان خودداری نمایید، زیرا در زمان قاعدگی دهانه رحم باز است و ممکن است نشستن روی زمین و یا حتی صندلی حمام باعث عفونت واژن شود.

نکاتی که بعد از استحمام باید در نظر بگیرید:

از جمله مواردی که توصیه می شود بعد از حمام در پریود رعایت کنید، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

１-    در پایان حمام در پریود، دوباره ناحیه تناسلی خود را بشورید و سپس دوش حمام را ببندید. این کار باعث به حداقل رساندن لکه بینی تا زمان پوشیدن لباس می شود. در این زمان می توانید از حوله کاغذی استفاده کنید تا حوله شما لک نشود؛

２-    واژن را به آرامی و با حوله تمیز خشک کنید. در صورتی که جریان خون زیادی در زمان عادت ماهانه دارید، می توانید ابتدا ناحیه تناسلی را خشک کرده تا بتوانید فوراً از یک تامپون یا نوار بهداشتی استفاده کنید. بهتر است از حوله دستی جداگانه برای خشک کردن ناحیه واژن استفاده نمایید.؛ به این ترتیب اگر لکه خونی وجود داشته باشد، لازم نیست یک حوله حمام بزرگ را در لباسشویی بیندازید؛

３-     بعد از استحمام در زمان پریودی از پد، نوار بهداشتی یا تامپون جدید استفاده کنید. البته قبل از انجام این کار بهتر است که بدن و ناحیه تناسلی شما کاملا خشک باشد؛

４-     در انتها دستان خود را با آب و صابون بشویید تا هرگونه بوی خون باقیمانده روی دست هایتان برای شما آزاردهنده نباشد.

شراره شربت خوری مامائی زنان زایمان استان گلستان، گرگان