از کجا بفهمیم تخمکگذاری داریم؟ ۸ نشانه مهم تخمکگذاری
تخمکگذاری یکی از مهمترین مراحل چرخه قاعدگی و زمان اصلی باروری است. تغییر ترشحات واژن، افزایش دمای پایه بدن، درد خفیف لگنی و تغییرات دهانه رحم از جمله نشانههایی هستند که ممکن است در حوالی تخمکگذاری دیده شوند. در این مقاله با مهمترین علائم تخمکگذاری و روشهای دقیقتر شناسایی زمان آن آشنا میشوید.
از کجا بفهمیم تخمکگذاری داریم؟ ۸ نشانه مهم تخمکگذاری
تخمکگذاری یکی از مراحل طبیعی چرخه قاعدگی است که در آن یک تخمک از تخمدان آزاد میشود. اگر اسپرم در زمان مناسب در دستگاه تناسلی وجود داشته باشد، امکان لقاح و بارداری وجود دارد.
شناخت زمان تخمکگذاری میتواند برای افرادی که قصد بارداری دارند مفید باشد. البته علائم تخمکگذاری در همه افراد یکسان نیست و بعضی زنان ممکن است هیچ علامت واضحی احساس نکنند.
در ادامه با مهمترین نشانههایی که ممکن است در روزهای نزدیک به تخمکگذاری دیده شوند آشنا میشویم.
تخمکگذاری چه زمانی اتفاق میافتد؟
تخمکگذاری معمولاً حدود ۱۲ تا ۱۶ روز قبل از شروع پریود بعدی اتفاق میافتد؛ بنابراین برخلاف تصور رایج، تخمکگذاری همیشه در روز چهاردهم چرخه رخ نمیدهد.
زمان تخمکگذاری به طول چرخه قاعدگی و تغییرات بدن فرد بستگی دارد و ممکن است از یک چرخه تا چرخه دیگر نیز متفاوت باشد.
تخمک پس از آزاد شدن معمولاً برای مدت کوتاهی قابلیت باروری دارد، اما اسپرم میتواند چند روز در دستگاه تناسلی زن زنده بماند. به همین دلیل، چند روز قبل از تخمکگذاری نیز میتواند جزو روزهای باروری محسوب شود.
۸ نشانه احتمالی تخمکگذاری
۱. تغییر ترشحات واژن
یکی از قابلتوجهترین تغییرات در روزهای نزدیک به تخمکگذاری، تغییر ترشحات دهانه رحم است.
در این زمان ترشحات ممکن است نسبت به روزهای دیگر شفافتر، لغزندهتر و کشدارتر شوند و ظاهری شبیه سفیده تخممرغ خام داشته باشند.
این تغییر به عبور راحتتر اسپرم از دهانه رحم کمک میکند و میتواند یکی از نشانههای نزدیک شدن به زمان باروری باشد.
البته ظاهر ترشحات میتواند تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار بگیرد و هر تغییر در ترشحات به معنی تخمکگذاری نیست.
۲. افزایش دمای پایه بدن
دمای پایه بدن یا BBT دمای بدن در حالت استراحت کامل است.
بعد از تخمکگذاری، افزایش هورمون پروژسترون میتواند باعث افزایش جزئی دمای پایه بدن شود. این افزایش معمولاً کم است و با اندازهگیری روزانه و ثبت دما بهتر قابل مشاهده خواهد بود.
نکته مهم این است که افزایش دمای پایه بدن معمولاً بعد از تخمکگذاری اتفاق میافتد؛ بنابراین بیشتر برای تأیید اینکه تخمکگذاری احتمالاً رخ داده است کاربرد دارد، نه پیشبینی دقیق آن.
۳. درد خفیف زیر شکم یا لگن
برخی زنان در حوالی تخمکگذاری دچار درد یا ناراحتی خفیف در قسمت پایین شکم یا لگن میشوند.
این درد ممکن است در یک سمت شکم احساس شود و از چند دقیقه تا چند ساعت و گاهی بیشتر ادامه داشته باشد.
به این درد گاهی «درد تخمکگذاری» یا Mittelschmerz گفته میشود.
البته همه زنان چنین دردی را تجربه نمیکنند و درد لگنی میتواند دلایل بسیار دیگری نیز داشته باشد. درد شدید، مداوم یا غیرمعمول نباید صرفاً به تخمکگذاری نسبت داده شود.
۴. تغییر وضعیت دهانه رحم
در حوالی تخمکگذاری، دهانه رحم تحت تأثیر تغییرات هورمونی قرار میگیرد.
ممکن است دهانه رحم نسبت به روزهای غیر بارور نرمتر، بالاتر و بازتر شود.
بررسی این تغییر برای بعضی افراد ممکن است به شناسایی الگوی چرخه کمک کند، اما انجام آن نیازمند آشنایی با وضعیت طبیعی بدن است و بهتنهایی روش دقیقی برای تعیین زمان تخمکگذاری محسوب نمیشود.
۵. افزایش میل جنسی
برخی زنان در روزهای نزدیک به تخمکگذاری افزایش میل جنسی را تجربه میکنند.
این تغییر میتواند با نوسانات هورمونی چرخه قاعدگی ارتباط داشته باشد، اما میزان آن بین افراد متفاوت است.
بنابراین افزایش یا کاهش میل جنسی به تنهایی نمیتواند زمان تخمکگذاری را مشخص کند.
۶. حساس شدن سینهها
تغییرات هورمونی در طول چرخه قاعدگی ممکن است باعث حساسیت یا احساس درد و سنگینی در سینهها شود.
این علامت ممکن است در حوالی تخمکگذاری یا در بخشهای دیگر چرخه نیز دیده شود و به همین دلیل نشانه اختصاصی تخمکگذاری نیست.
اگر حساسیت سینهها مکرر یا آزاردهنده است، توجه به الگوی آن در چند چرخه میتواند اطلاعات بیشتری در اختیار فرد قرار دهد.
۷. احساس نفخ یا تغییرات خفیف بدنی
برخی افراد در اطراف زمان تخمکگذاری تغییرات خفیفی مانند نفخ، احساس سنگینی شکم یا تغییرات خلقی را تجربه میکنند.
با این حال، این علائم اختصاصی نیستند و عوامل مختلفی مانند تغذیه، استرس، تغییرات هورمونی و مشکلات گوارشی نیز میتوانند باعث ایجاد آنها شوند.
بنابراین بهتر است این نشانهها در کنار سایر علائم بررسی شوند، نه بهتنهایی.
۸. مثبت شدن تست تخمکگذاری
تستهای تخمکگذاری خانگی با بررسی افزایش هورمون LH در ادرار میتوانند به شناسایی نزدیک شدن به زمان تخمکگذاری کمک کنند.
افزایش LH معمولاً پیش از تخمکگذاری اتفاق میافتد و یک تست مثبت میتواند نشان دهد که تخمکگذاری احتمالاً در آینده نزدیک رخ خواهد داد.
با این حال، مثبت شدن تست LH تضمین نمیکند که تخمکگذاری حتماً اتفاق افتاده است و در بعضی شرایط ممکن است نتیجه تست گمراهکننده باشد.
کدام نشانه تخمکگذاری قابل اعتمادتر است؟
هیچ علامت ظاهری واحدی وجود ندارد که بتواند در همه افراد زمان دقیق تخمکگذاری را مشخص کند.
برای شناخت بهتر الگوی چرخه، میتوان چند علامت را در کنار هم بررسی کرد؛ برای مثال:
- تغییر ترشحات دهانه رحم
- ثبت دمای پایه بدن
- استفاده از تست تخمکگذاری
- ثبت تاریخ شروع پریودها
- توجه به الگوی علائم در چند چرخه متوالی
ترکیب چند روش معمولاً اطلاعات بیشتری نسبت به تکیه بر یک علامت به تنهایی فراهم میکند.
آیا میتوان فقط با تقویم زمان تخمکگذاری را مشخص کرد؟
تقویم قاعدگی میتواند برای تخمین زمان احتمالی تخمکگذاری مفید باشد، اما همیشه نمیتوان بر اساس آن روز دقیق تخمکگذاری را تعیین کرد.
استرس، بیماری، تغییرات وزن، سفر، اختلالات هورمونی و بسیاری عوامل دیگر میتوانند زمان تخمکگذاری را تغییر دهند.
به همین دلیل، اگر هدف بارداری است، توجه به تغییرات بدن و استفاده از روشهای دیگر مانند تست تخمکگذاری میتواند اطلاعات دقیقتری ارائه دهد.
بهترین زمان برای بارداری چه زمانی است؟
بارداری تنها در روز دقیق تخمکگذاری امکانپذیر نیست.
از آنجا که اسپرم میتواند چند روز در دستگاه تناسلی زن زنده بماند و تخمک پس از آزاد شدن مدت کوتاهی قابلیت باروری دارد، روزهای منتهی به تخمکگذاری و خود روز تخمکگذاری اهمیت زیادی دارند.
برای افرادی که قصد بارداری دارند، شناسایی پنجره باروری میتواند به تعیین زمان مناسب رابطه جنسی کمک کند.
آیا نداشتن علائم یعنی تخمکگذاری نداریم؟
خیر.
بعضی زنان هیچ علامت واضحی هنگام تخمکگذاری احساس نمیکنند و این موضوع به خودی خود به معنی نداشتن تخمکگذاری نیست.
اگر چرخههای قاعدگی بسیار نامنظم هستند یا فرد برای مدت طولانی قصد بارداری دارد اما بارداری اتفاق نمیافتد، بهتر است برای بررسی وضعیت تخمکگذاری و سایر عوامل مؤثر بر باروری با پزشک یا ماما مشورت شود.
چه زمانی بهتر است به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر پریودها بهطور مکرر نامنظم یا قطع شدهاند، درد شدید لگنی دارید، خونریزی غیرطبیعی مشاهده میکنید یا در مسیر بارداری با مشکل مواجه شدهاید، بهتر است علت توسط پزشک بررسی شود.
همچنین اگر درد لگنی ناگهانی و شدید، خونریزی غیرمعمول یا علائم نگرانکننده دیگری دارید، نباید آن را صرفاً به تخمکگذاری نسبت دهید.
تخمکگذاری ممکن است با تغییراتی مانند افزایش و کشدار شدن ترشحات واژن، افزایش جزئی دمای پایه بدن، درد خفیف یکطرفه لگن، تغییرات دهانه رحم و گاهی افزایش میل جنسی یا حساسیت سینهها همراه باشد.
با این حال، هیچکدام از این علائم به تنهایی نمیتوانند زمان دقیق تخمکگذاری را در همه افراد مشخص کنند.
برای شناخت بهتر زمان تخمکگذاری میتوان علائم بدن را در چند چرخه ثبت کرد و در صورت نیاز از تستهای تخمکگذاری استفاده کرد.
اگر چرخه قاعدگی نامنظم است، علائم غیرطبیعی وجود دارد یا بارداری اتفاق نمیافتد، بررسی پزشکی میتواند به پیدا کردن علت کمک کند.
این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین تشخیص یا مشاوره پزشکی نیست.
🌺 تحت نظر ماما سرکار خانم شراره شربتخوری، با سالها تجربه در زمینه مشاوره، مراقبتهای بارداری، سلامت جنسی و تستهای تشخیصی پیشگیری از سرطان دهانه رحم