اشتباهاتی که باعث برگشت عفونت واژن میشود
عود عفونت واژن همیشه به معنی رعایت نکردن بهداشت نیست. تشخیص اشتباه، شستوشوی داخل واژن و مصرف خودسرانه دارو میتوانند مشکل را پیچیدهتر کنند.
۵ اشتباه که باعث برگشت عفونت واژن میشود
یک بار عفونت واژن را درمان میکنید، علائم از بین میروند و فکر میکنید همه چیز تمام شده؛ اما چند هفته یا چند ماه بعد دوباره خارش، سوزش، ترشح یا بوی غیرطبیعی برمیگردد.
اما چرا؟
اول از همه باید بدانیم که برگشت علائم همیشه به معنی این نیست که فرد بهداشت را رعایت نکرده یا کار اشتباهی انجام داده است. بعضی مشکلات واژن، مثل واژینوز باکتریایی، میتوانند حتی بعد از درمان دوباره عود کنند.
از طرف دیگر، بعضی عادتها و اشتباهات میتوانند تعادل طبیعی واژن را مختل کنند یا باعث شوند درمان مناسب دریافت نشود.
در این مقاله مهمترین اشتباههایی را بررسی میکنیم که ممکن است باعث ادامهدار شدن یا برگشت علائم شوند.
عفونت واژن چرا دوباره برمیگردد؟
«عفونت واژن» یک اصطلاح کلی است و علتهای مختلفی دارد.
قارچ واژن، واژینوز باکتریایی، تریکومونیاز و بعضی مشکلات پوستی یا هورمونی میتوانند علائم مشابهی ایجاد کنند.
برای مثال، خارش و سوزش ممکن است در عفونت قارچی دیده شود، در حالی که واژینوز باکتریایی بیشتر با تغییر ترشحات و بوی ماهیمانند شناخته میشود.
بنابراین اگر هر بار علائم را خودسرانه «قارچ» فرض کنیم، ممکن است بیماری اصلی اصلاً درمان نشود.
اشتباه اول: هر خارش و ترشحی را قارچ بدانیم
این یکی از رایجترین اشتباههاست.
خارش، سوزش یا ترشح غیرطبیعی همیشه به معنی عفونت قارچی نیست.
واژینوز باکتریایی، تریکومونیاز، بعضی عفونتهای مقاربتی و حتی مشکلات پوستی میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند.
به همین دلیل اگر علائم برای اولین بار ایجاد شدهاند، شدید هستند، بعد از درمان برطرف نشدهاند یا مرتب برمیگردند، بهتر است تشخیص توسط پزشک انجام شود.
اشتباه دوم: شستوشوی داخل واژن
واژن خودش یک سیستم طبیعی برای حفظ تعادل میکروبی دارد و شستوشوی داخل آن ضروری نیست.
دوش واژینال یا وارد کردن آب، صابون و محلولهای مختلف به داخل واژن میتواند تعادل طبیعی باکتریها را تغییر دهد و احتمال بروز بعضی مشکلات را افزایش دهد.
برای تمیز کردن، کافی است ناحیه خارجی تناسلی بهآرامی شسته شود.
از اسپریهای معطر، دئودورانتهای واژینال و محصولات عطری نیز بهتر است استفاده نشود.
اشتباه سوم: استفاده خودسرانه از دارو
اگر یک بار عفونت قارچی داشتهاید، ممکن است دفعه بعد هم با دیدن همان علائم تصور کنید دوباره قارچ گرفتهاید و همان دارو را مصرف کنید.
اما علائم مشابه همیشه به معنی یک بیماری مشابه نیستند.
مصرف داروی اشتباه میتواند باعث شود بیماری اصلی درمان نشود و مراجعه برای تشخیص صحیح نیز به تأخیر بیفتد.
اگر علائم بعد از درمان برطرف نمیشوند یا دوباره برمیگردند، بهتر است به جای تکرار خودسرانه دارو، علت بررسی شود.
اشتباه چهارم: قطع درمان قبل از تمام شدن دوره
یکی دیگر از اشتباهات، قطع دارو به محض بهتر شدن علائم است.
ممکن است خارش یا ترشح قبل از اینکه مشکل کاملاً برطرف شود کمتر شود.
اگر پزشک دارویی را برای مدت مشخصی تجویز کرده، باید طبق همان دستور مصرف شود؛ حتی اگر علائم زودتر بهتر شده باشند.
قطع زودهنگام درمان میتواند باعث شود مشکل بهطور کامل کنترل نشود.
اشتباه پنجم: استفاده از محصولات عطری و تحریککننده
ژلهای شستوشو، صابونهای عطری، اسپریهای خوشبوکننده، دستمالهای معطر و بعضی محصولات بهداشتی میتوانند پوست حساس اطراف واژن را تحریک کنند.
اگر بعد از استفاده از یک محصول جدید، خارش یا سوزش ایجاد شده، بهتر است مصرف آن را متوقف کنید.
برای شستوشوی ناحیه خارجی، آب ولرم و محصولات بدون عطر و ملایم انتخاب مناسبتری هستند.
آیا لباس زیر تنگ باعث برگشت عفونت میشود؟
پوشیدن لباس خیلی تنگ یا ماندن طولانیمدت با لباس خیس و عرقکرده میتواند باعث افزایش رطوبت و تحریک ناحیه تناسلی شود.
بهتر است لباس زیر تمیز و قابل تنفس استفاده شود و لباس خیس بعد از ورزش یا شنا سریع تعویض شود.
با این حال، نباید تصور کرد که هر بار عفونت قارچی به دلیل لباس زیر نامناسب ایجاد شده است.
آیا رابطه جنسی باعث برگشت عفونت واژن میشود؟
رابطه جنسی میتواند در بعضی افراد با بروز یا عود بعضی مشکلات واژن ارتباط داشته باشد.
برای مثال، فعالیت جنسی میتواند تعادل باکتریهای واژن را تغییر دهد و در برخی افراد با واژینوز باکتریایی ارتباط داشته باشد.
اما واژینوز باکتریایی و عفونت قارچی معمولاً در دسته بیماریهای مقاربتی قرار نمیگیرند.
در مقابل، عفونتهایی مانند تریکومونیاز یک عفونت مقاربتی هستند و در صورت تشخیص، شریک جنسی نیز باید طبق توصیه پزشک درمان شود.
آیا آنتیبیوتیک باعث عفونت قارچی میشود؟
در بعضی افراد، مصرف آنتیبیوتیک میتواند احتمال عفونت قارچی را افزایش دهد، چون آنتیبیوتیکها علاوه بر باکتریهای مضر، روی بعضی باکتریهای طبیعی بدن نیز اثر میگذارند.
اگر هر بار پس از مصرف آنتیبیوتیک دچار علائم قارچی میشوید، این موضوع را به پزشک بگویید.
خودسرانه آنتیبیوتیک را قطع نکنید یا داروی ضدقارچ مصرف نکنید؛ پزشک میتواند درباره راه مناسب پیشگیری تصمیم بگیرد.
آیا دیابت میتواند باعث عفونت قارچی مکرر شود؟
برخی شرایط میتوانند احتمال عفونتهای واژن را بیشتر کنند.
دیابت، بارداری و ضعف سیستم ایمنی از عواملی هستند که ممکن است در بروز یا عود بعضی عفونتهای قارچی نقش داشته باشند.
اگر عفونت قارچی مرتباً تکرار میشود، ممکن است پزشک بررسی عوامل زمینهای را لازم بداند.
عفونت قارچی مکرر یعنی چند بار؟
اگر فرد چهار بار یا بیشتر در یک سال دچار عفونت قارچی علامتدار شود، این وضعیت به عنوان عفونت قارچی عودکننده مطرح میشود و بهتر است تشخیص با بررسی و آزمایش تأیید شود.
در چنین شرایطی ممکن است درمان طولانیتر یا برنامه پیشگیری زیر نظر پزشک لازم باشد.
واژینوز باکتریایی هم میتواند عود کند و در برخی افراد چندین بار در سال اتفاق بیفتد.
آیا عفونت واژن همیشه با ترشح همراه است؟
خیر.
علائم به نوع مشکل بستگی دارند و ممکن است فرد فقط خارش، سوزش، بوی غیرطبیعی یا تحریک داشته باشد.
از طرف دیگر، مقداری ترشح شفاف یا سفید بدون بوی شدید میتواند کاملاً طبیعی باشد.
بنابراین صرفاً زیاد بودن ترشح به معنی عفونت نیست.
چه زمانی باید برای عفونت واژن به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر علائم برای اولین بار ایجاد شدهاند یا مطمئن نیستید علت آنها چیست، بهتر است معاینه شوید.
همچنین مراجعه پزشکی اهمیت بیشتری دارد اگر:
● علائم بعد از درمان برطرف نشدهاند
● علائم مرتباً برمیگردند
● ترشح بوی شدید یا غیرطبیعی دارد
● ترشح سبز، زرد یا کفآلود شده است
● خارش یا سوزش شدید دارید
● هنگام ادرار درد دارید
● هنگام رابطه درد دارید
● خونریزی غیرطبیعی دارید
● درد لگنی دارید
● احتمال عفونت مقاربتی وجود دارد
● باردار هستید و علائم عفونت دارید
آیا میتوان عفونت واژن را در خانه درمان کرد؟
گاهی درمان بدون نسخه برای عفونت قارچی ساده میتواند مناسب باشد، اما مشکل اینجاست که بسیاری از افراد علائم بیماریهای مختلف را با قارچ اشتباه میگیرند.
اگر اولین بار است که چنین علائمی دارید، اگر درمان قبلی جواب نداده یا اگر مشکل مرتب تکرار میشود، بهتر است قبل از تکرار دارو تشخیص دقیق انجام شود.
چطور احتمال برگشت عفونت واژن را کمتر کنیم؟
● داخل واژن را نشویید.
● از محصولات عطری در ناحیه تناسلی استفاده نکنید.
● ناحیه خارجی تناسلی را بهآرامی تمیز کنید.
● بعد از شستوشو ناحیه را خشک نگه دارید.
● لباس خیس و عرقکرده را سریع عوض کنید.
● لباس زیر تمیز و قابل تنفس بپوشید.
● درمان تجویزشده را طبق دستور کامل کنید.
● در صورت تکرار علائم، خودسرانه همان داروی قبلی را تکرار نکنید.
● در صورت احتمال عفونت مقاربتی، آزمایش و درمان مناسب را جدی بگیرید.
● اگر عفونتها مرتب تکرار میشوند، علت زمینهای را با پزشک بررسی کنید.
یک نکته مهم درباره پروبیوتیکها
ممکن است درباره ماست یا مکملهای پروبیوتیک برای پیشگیری از عفونت واژن زیاد شنیده باشید.
اما نباید آنها را جایگزین تشخیص و درمان پزشکی دانست.
اگر علائم دارید یا عفونت مرتب تکرار میشود، ابتدا باید مشخص شود مشکل دقیقاً چیست و سپس درباره درمان مناسب تصمیم گرفته شود.
اگر عفونت واژن مدام برمیگردد، اولین کار این نیست که دوباره همان داروی قبلی را مصرف کنید.
گاهی مشکل از تشخیص اشتباه است؛ گاهی شستوشوی داخل واژن یا محصولات تحریککننده وضعیت را بدتر میکنند و گاهی نیز خود بیماری، مثل واژینوز باکتریایی یا عفونت قارچی عودکننده، مستعد برگشت است.
اگر علائم تکرار میشوند، بهتر است علت دقیق با معاینه و در صورت نیاز آزمایش مشخص شود.
بهخصوص اگر ترشح غیرطبیعی، بوی شدید، درد، خونریزی، سوزش شدید یا احتمال عفونت مقاربتی دارید، مراجعه به متخصص زنان را عقب نیندازید.
🌺 تحت نظر ماما سرکار خانم شراره شربتخوری، با سالها تجربه در زمینه مشاوره، مراقبتهای بارداری، سلامت جنسی و تستهای تشخیصی پیشگیری از سرطان دهانه رحم.